E.T.: na veertig jaar nog steeds magisch

In 2022 was het veertig jaar geleden dat een van de succesvolste familiefilms ooit werd gelanceerd: E.T. the Extra-Terrestrial van Steven Spielberg.

De film, die in 1982 uitkwam, gaat over de tienjarige Elliott (Henry Thomas), die een aandoenlijk buitenaards wezentje in huis lokt en hem samen met zijn kleine zusje Gertie (Drew Barrymore) en oudere broer Michael (Robert MacNaughton) verstopt. Elliott sluit een bijzondere vriendschap met E.T., zoals het wezen zichzelf noemt, en ontdekt dat hij over bijzondere krachten beschikt. De film kreeg maar liefst negen Oscarnominaties, waarvan er vier werden verzilverd tijdens de uitreikingen in 1983: Best Original Score voor de legendarische filmcomponist John Williams, Best Sound, Best Visual Effects en Best Sound Effects.

Spielberg kauwde al jaren op het verhaal, waarin hij ook de eenzaamheid uit zijn jeugd wilde verwerken. Hij had net een oorlogsfilm (1941 in 1979) en een actiefilm afgeleverd (Indiana Jones and the Raiders of The Lost Ark in 1981) en was toe aan iets zachters, dus vroeg hij Melissa Mathison om het verhaal uit te werken. Haar eerste versie werd meteen goedgekeurd, iets wat zelden gebeurt.

Het ontwerp van E.T. was van Carlo Rambaldi, die zijn gezicht baseerde op dat van Einstein, Hemingway en een schildpad. Het duurde drie maanden om verschillende versies van het wezentje te maken, waaronder vier van alleen zijn hoofd.
Rambaldi is bekend van de ontwerpen voor onder meer Kong in King Kong (1976), wezens in Dune en Conan the Destroyer (1984) en de weerwolf in Silver Bullet (1985). Ook werkte hij mee aan de animatronics van de xenomorph in Alien (1982).

De mechanische versie van E.T. werd aangestuurd door een heel team van ‘operators’, maar voor sommige scènes was het noodzakelijk dat er echte mensen in zijn huid kropen. Dat waren stuntmensen Tamara De Treaux en Pat Bilon, die 86 cm groot waren, en de twaalf jaar oude Matthew DeMeritt. DeMeritt was geboren zonder benen, maar kon heel goed op zijn handen lopen.

De stem van E.T. is van de destijds 66-jarige actrice Pat Welsh, die twee pakjes sigaretten per dag rookte. Ze kreeg $380 voor negen uur aan stemopnamen. Die werden pas tijdens de montage toegevoegd; op de set sprak Spielberg E.T.’s tekst zelf hardop uit, zodat de timing en de interactie met de kinderen klopten.

Er deden ruim 300 kinderen auditie voor de rollen van de kinderen. Henry Thomas, pas tien tijdens de audities, deed het niet goed in de formele tests, maar in een geïmproviseerde scène begon hij echt te huilen (zie onder voor zijn auditie). Dat maakte zo’n indruk op Spielberg, dat hij Thomas meteen aannam met de woorden: “OK kid, you got the job.” Later vertelde Thomas dat hij op dat moment dacht aan zijn overleden hond. Na E.T. was Thomas te zien in films als Valmont (1989), Legends of the Fall (1994) en Gangs of New York (2002). Hij is tegenwoordig vaak te zien in films en series van Mike Flanagan.

Drew Barrymore, dochter van acteur John Drew Barrymore en kleindochter van acteur John Barrymore, was pas zes, maar E.T. was niet haar eerste grote speelfilm. Op haar vierde speelde ze een bescheiden rol in Altered States (1980) naast William Hurt en Blair Brown. Later zou ze te zien zijn in films als Irreconcilable Differences (1983), Firestarter (1985), Confessions of a Dangerous Mind (1999) en meer recent in de Charlie’s Angels franchise. Die laatsten werden uitgebracht onder haar eigen productiebedrijf Flower Films, dat ze samen drijft met Nancy Juvonen, de vrouw van Jimmy Fallon.

Nog wat leuke weetjes
Spielberg filmde bewust op kinderhoogte, zodat het hele verhaal letterlijk vanuit hun perspectief werd gezien. Er zijn in het eerste deel ook geen gezichten van volwassenen te zien, met uitzondering van Elliotts moeder.

De acteurs in de scène waarin E.T. wordt onderzocht, waren echte artsen en verpleegkundigen van het USC medical center in Los Angeles, die de opdracht kregen net zo te praten en dezelfde vaktermen te gebruiken als ze bij een echte patiënt zouden doen.

M&M’s weigerde een samenwerking omdat ze dachten dat een film over een alien te eng zou zijn voor kinderen. Hershey’s sprong in het gat met Reese’s Pieces (snoepjes van chocolade en pindakaas) – en de verkoop verdrievoudigde.

Oorspronkelijk had Harrison Ford een cameo als schoolhoofd die Elliott een preek geeft als hij een kikker heeft losgelaten tijdens de biologieles. Spielberg besloot de scène er toch uit te knippen, omdat hij niet echt van toegevoegde waarde was en omdat hij bang was dat Harrison Fords stem te herkenbaar was en daarmee af zou leiden van het verhaal. Je kunt de ‘deleted scene’ hieronder zien.

Normaalgesproken passen componisten hun muziek aan aan een scène. Dat geldt niet voor de slotscène van E.T.: die werd gemonteerd op de muziek van John Williams.

In de scènes waar E.T. zijn handen in gebruikt, werden zijn handen ‘gespeeld’ door pantomimespeelster Caprice Rothe. In de film is ze per ongeluk in beeld als E.T. vanaf de trap snoepjes pakt – als je goed kijkt, zie je haar silhouet door de trapspijlen.

Er is nog een bekend feitje over de handen van E.T.: als hij zijn vinger uitsteekt om Elliotts voorhoofd aan te raken, doet hij dat in het shot van Elliotts gezicht met zijn rechterhand, maar als de camera weer op E.T. gericht is, is het zijn linkerhand. Dat zat Spielberg zó dwars, dat hij het corrigeerde in de 2002 Anniversary Edition. Die versie kreeg veel kritiek – vooral vanwege andere digitale aanpassingen – waardoor Spielberg hem in 2011 weer introk en de 1982-versie opnieuw uitbracht, met de belofte dat hij nooit meer aan zijn films zou ‘rommelen’.

Veel films worden om praktische redenen niet opgenomen in de chronologische volgorde van het verhaal. In het geval van E.T. deed Spielberg dat bewust wél, om de kindacteurs zoveel mogelijk mee te nemen in het verhaal en hun emoties zo echt mogelijk te laten zijn. Zeker in de eindscène speelde dat een belangrijke rol, omdat dat ook in werkelijkheid het moment was dat ze afscheid van elkaar namen.

Zelfs na veertig jaar is E.T. nog steeds een magische film. 
Weten waar je ‘m kunt kijken? Klik dan hier.